Polskie firmy wchodzą w nową erę obowiązków związanych z cyberbezpieczeństwem. 7 maja uruchomiono możliwość rejestracji do specjalnego wykazu podmiotów kluczowych i ważnych w ramach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC). Dla wielu przedsiębiorców to jednak nie tylko kolejny formalny obowiązek administracyjny, ale sygnał, że państwo zaczyna traktować cyberzagrożenia równie poważnie jak bezpieczeństwo energetyczne czy finansowe.

Największym problemem jest dziś to, że część firm może nawet nie wiedzieć, że została objęta nowymi przepisami. Tymczasem brak reakcji może oznaczać poważne konsekwencje finansowe i organizacyjne.

Rewolucja w cyberbezpieczeństwie firm

Nowelizacja ustawy o KSC wdraża do polskiego prawa unijną dyrektywę NIS2 dotyczącą cyberbezpieczeństwa. W praktyce oznacza to ogromne rozszerzenie katalogu podmiotów, które będą musiały spełniać określone wymogi bezpieczeństwa cyfrowego.

Dotychczas funkcjonował podział na operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych. Teraz zastąpiono go kategoriami „podmiotów kluczowych” i „podmiotów ważnych”. Za zmianą nazewnictwa idzie jednak dużo większa skala regulacji.

Które firmy obejmą nowe przepisy

Nowe obowiązki mogą dotyczyć między innymi firm działających w sektorach:

• energetycznym
• transportowym
• zdrowotnym
• cyfrowym
• telekomunikacyjnym
• finansowym
• wodociągowym
• produkcyjnym
• logistycznym

W praktyce oznacza to, że obowiązki mogą objąć nie tylko największe korporacje czy operatorów infrastruktury krytycznej, ale również średnie przedsiębiorstwa obsługujące strategiczne obszary gospodarki.

Firmy same muszą sprawdzić swój status

To właśnie ten element budzi dziś największe emocje wśród przedsiębiorców. Państwo nie wyśle wcześniej decyzji administracyjnej informującej o obowiązku rejestracji. Firmy muszą samodzielnie przeprowadzić tzw. proces samoidentyfikacji.

Oznacza to konieczność analizy:

• rodzaju prowadzonej działalności
• kodów PKD
• wielkości przedsiębiorstwa
• powiązań kapitałowych i partnerskich
• sektorów wskazanych w załącznikach do ustawy

Wielu przedsiębiorców może nie posiadać odpowiednich kompetencji prawnych lub cyberbezpieczeństwa, aby prawidłowo ocenić swoją sytuację. Eksperci zwracają uwagę, że właśnie ten etap może okazać się największym wyzwaniem dla rynku.

7 maja ruszyła samorejestracja

Od 7 maja przedsiębiorcy mogą samodzielnie składać wnioski o wpis do wykazu KSC. Termin na realizację obowiązku upływa 3 października 2026 roku.

Samorejestracja dotyczy przede wszystkim podmiotów prywatnych, które:

• działają w sektorach objętych ustawą
• spełniają kryteria wielkościowe
• nie są wpisywane do wykazu automatycznie przez administrację

Część organizacji zostanie jednak wpisana do wykazu z urzędu. Dotyczy to między innymi:

• podmiotów publicznych
• przedsiębiorców telekomunikacyjnych
• dostawców usług zaufania
• firm posiadających wcześniej status operatora usługi kluczowej

Te podmioty otrzymają specjalne zawiadomienia oraz wezwania do uzupełnienia danych.

Jak złożyć wniosek o wpis do wykazu KSC

Proces rejestracji odbywa się całkowicie elektronicznie. Aby złożyć wniosek, przedsiębiorca musi wejść na stronę:

https://wykaz-ksc.gov.pl

Następnie należy zalogować się przez Węzeł Krajowy, wykorzystując jedną z metod autoryzacji:

• Profil Zaufany
• aplikację mObywatel
• e-Dowód
• bankowość elektroniczną
• kwalifikowany certyfikat podpisu elektronicznego

Przy pierwszym logowaniu konieczne będzie utworzenie konta użytkownika.

Po zalogowaniu należy wybrać opcję „Wpisz nowy podmiot”, a następnie uzupełnić formularz zawierający:

• dane przedsiębiorstwa
• klasyfikację sektorową
• dane kontaktowe

Ostatnim etapem jest elektroniczne podpisanie wniosku i jego przesłanie do systemu.

Cyberbezpieczeństwo przestaje być tylko problemem działu IT

Nowe przepisy nie kończą się na samym wpisie do wykazu. To dopiero początek zmian. Podmioty kluczowe i ważne będą musiały wdrożyć szereg procedur związanych z bezpieczeństwem informacji.

Chodzi między innymi o:

• systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji
• analizę ryzyka cyberzagrożeń
• procedury reagowania na incydenty
• zgłaszanie naruszeń bezpieczeństwa
• regularne audyty i ocenę ryzyka

W praktyce oznacza to nowe koszty dla firm, konieczność współpracy z ekspertami IT oraz reorganizację części procesów wewnętrznych.

Cyberataki stają się realnym zagrożeniem dla biznesu

Rosnące zagrożenia cyberatakami sprawiają, że regulatorzy w całej Europie coraz mocniej naciskają na przedsiębiorstwa. Szczególnie że cyberprzestępcy coraz częściej atakują już nie tylko banki czy wielkie koncerny, ale także średnie firmy posiadające dostęp do strategicznych danych lub infrastruktury.

Dla wielu organizacji problemem nie jest już pytanie „czy” dojdzie do ataku, ale „kiedy” to nastąpi.

Kary mogą być bardzo dotkliwe

Eksperci podkreślają, że lekceważenie nowych obowiązków może okazać się kosztowne. Ustawa przewiduje sankcje finansowe za brak realizacji wymogów dotyczących cyberbezpieczeństwa.

Dla wielu przedsiębiorców będzie to pierwszy moment, gdy kwestie cyberbezpieczeństwa przestaną być traktowane wyłącznie jako problem działu IT, a staną się realnym obowiązkiem zarządów i właścicieli firm.

Nowe regulacje pokazują również kierunek zmian w całej gospodarce. Państwo coraz mocniej cyfryzuje administrację i jednocześnie zwiększa odpowiedzialność przedsiębiorców za bezpieczeństwo danych, systemów i infrastruktury. Jeszcze kilka lat temu cyberbezpieczeństwo było głównie rekomendacją. Dziś staje się obowiązkiem regulacyjnym.